Ý nghĩa của hoa mai hoa đào ngày tết là gì? Tìm hiểu tại sao hai loài hoa này là biểu tượng của may mắn, thịnh vượng và bí quyết chọn hoa chuẩn phong thủy để rước tài lộc vào nhà.
Khi nắng xuân bắt đầu sưởi ấm những mầm non và gió đông lùi xa, sắc hồng của đào và sắc vàng của mai lại đua nhau khoe sắc, dệt nên bức tranh Tết rạng rỡ của dải đất hình chữ S. Việc thấu hiểu ý nghĩa của hoa mai hoa đào ngày tết không chỉ giúp chúng ta trân trọng hơn nét đẹp di sản, mà còn là cách để gửi gắm những ước nguyện thành kính về một năm mới an khang, thịnh vượng. Hãy cùng tôi tìm về nguồn cội của những loài hoa "quốc hồn quốc túy" này để thấy rằng mỗi cánh hoa rơi đều mang theo cả một câu chuyện về tình thân và khát vọng vươn lên mãnh liệt của con người.
Trong tâm thức của người dân Bắc Bộ, Tết sẽ không thực sự đến nếu thiếu đi một cành đào thắm trong nhà. Ý nghĩa của hoa mai hoa đào ngày tết đối với hoa đào được đúc kết qua nhiều tầng nấc văn hóa:
- Xua đuổi bách quỷ, mang lại bình an: Theo điển tích về vùng núi Ba Vì, xưa có hai vị thần là Thần Trà và Uất Lũy ngự trên cây đào khổng lồ để che chở cho dân lành. Ma quỷ rất sợ quyền năng của hai vị thần này nên khi thấy cành đào, chúng sẽ không dám bén mảng tới. Việc trưng hoa đào ngày Tết trước hết là để cầu mong sự bình yên, bảo vệ gia đình khỏi những điều không may.
- Biểu tượng của sự sinh sôi, nảy nở: Hoa đào mang màu đỏ, hồng – những tông màu tượng trưng cho sự may mắn và hạnh phúc lứa đôi. Những nụ hoa mập mạp nhú lên từ cành lá khẳng khiu là minh chứng cho sức sống tiềm tàng, báo hiệu một năm mới đầy hứa hẹn, vạn vật hanh thông.
- Vẻ đẹp dịu dàng của người phụ nữ: Màu hoa đào phai dịu nhẹ thường được ví với vẻ đẹp e ấp, thanh tao nhưng vô cùng quyến rũ của những cô gái miền Bắc trong tiết trời se lạnh.
Tại Hà Nội, người chơi đào sành sỏi thường tìm đến đào Nhật Tân với các chủng loại như: bích đào (màu thắm, nhiều cánh), đào phai (nhẹ nhàng, thanh thoát) hay đào thất thốn (dòng quý tộc, thân đen xù xì nhưng hoa rực rỡ kỳ ảo).

Nếu hoa đào là cái ấm áp giữa trời lạnh thì hoa mai là cái rực rỡ của nắng phương Nam. Ý nghĩa của hoa mai hoa đào ngày tết đối với hoa mai thiên về sự phú quý và khí tiết:
- Màu vàng của tài lộc và quyền quý: Trong quan niệm phong thủy, màu vàng thuộc hành Thổ - tượng trưng cho sự thịnh vượng, tiền tài và sự ổn định. Người dân miền Nam tin rằng hoa mai nở càng rộ, cánh hoa càng nhiều thì gia chủ sẽ có một năm mới "tiền vào như nước".
- Khí tiết của người quân tử: Cây mai có rễ bám sâu vào lòng đất, chịu được sương gió, nắng cháy để rồi khi xuân về lại dâng hiến những đóa hoa tinh khôi nhất. Hình ảnh này ví như đức tính kiên cường, vượt qua nghịch cảnh để đạt đến thành công của người Việt.
- Ngũ phúc lâm môn: Một bông mai 5 cánh truyền thống tượng trưng cho 5 điều hạnh phúc: Hạnh phúc, May mắn, Trường thọ, Thành công và Hòa bình. Ngày nay, các giống mai nhiều cánh (mai 12 cánh, mai Giáp) cũng mang ý nghĩa nhân lên những điều tốt đẹp này.
Để hoa mai nở đúng mùng 1 Tết là một nghệ thuật tỉ mỉ từ khâu tuốt lá đến canh nước, thể hiện sự trân trọng và cầu kỳ của gia chủ đối với vận may của năm mới.

Dù mỗi loài hoa có một cốt cách riêng, nhưng khi đặt cạnh nhau trong khái niệm ý nghĩa của hoa mai hoa đào ngày tết, chúng ta thấy rõ một khát vọng chung của dân tộc: Đoàn viên và Hy vọng.
Xưa kia, người miền Bắc chơi đào, miền Nam chơi mai vì điều kiện địa lý. Ngày nay, với sự phát triển của giao thương, những chuyến xe chở đào Nhật Tân vào Nam và mai Bình Định ra Bắc đã xóa nhòa khoảng cách ấy. Một căn nhà có cả sắc đào thắm lẫn mai vàng sẽ thể hiện sự sành điệu của gia chủ, cũng là biểu tượng của sự thống nhất, hòa hợp giữa hai miền Nam - Bắc. Sắc hồng nồng nàn quyện cùng sắc vàng rực rỡ tạo nên một không gian tết đủ đầy, ấm cúng, nhắc nhở mỗi người dù đi đâu cũng luôn nhớ về nguồn cội gia đình.

Thấu hiểu ý nghĩa của hoa mai hoa đào ngày tết thôi chưa đủ, bạn cần biết cách chọn được những gốc hoa khỏe mạnh để duy trì vượng khí suốt mùa xuân.
- Dáng cây: Nên chọn cành có tán tròn, các nhánh (dăm) phân bố đều, không quá thưa. Thân đào phải trông khỏe khoắn, vỏ có màu nâu sẫm tự nhiên.
- Nụ và hoa: Chọn cành có nhiều nụ to, mập mạp và phân bố đều từ gốc đến ngọn. Nếu mua sớm, hãy chọn cành có ít hoa nở để dành sắc thắm cho đúng mùng 1.
- Mẹo chăm sóc: Khi cắm vào bình, nên hơ gốc qua lửa hoặc nhúng nước nóng để nhựa không bị chảy ra làm bít mạch dẫn nước. Thay nước sạch mỗi 2-3 ngày một lần.
- Cánh hoa: Nên chọn những bông có cánh đều, mịn màng, không bị dập nát hay có đốm đen.
- Lộc non: Một gốc mai tốt không chỉ toàn hoa mà phải điểm xuyết những mầm xanh mới nhú (lộc). Điều này thể hiện sự sinh sôi và phát triển.
- Gốc cây: Chọn gốc to, xù xì, rễ nổi lên mặt đất (nếu là mai chậu) thể hiện sự vững chãi và trường thọ.
- Mẹo chăm sóc: Tưới nước vừa đủ vào gốc hằng ngày, tránh để nước đọng làm thối rễ. Đặt cây ở nơi thoáng mát, có ánh sáng tự nhiên nhưng tránh gió lùa quá mạnh làm rụng cánh hoa.

Khép lại những trang viết về ý nghĩa của hoa mai hoa đào ngày tết, ta thêm yêu những giá trị tinh thần tinh túy mà cha ông đã gửi gắm qua từng cánh hoa rực rỡ. Dù là sắc thắm của đào hay sắc vàng của mai, tất cả đều là lời nguyện cầu cho một mùa xuân an vui, một cuộc sống ấm no và một tinh thần bất khuất trước mọi khó khăn. Cầu chúc cho quý bạn một năm mới rạng rỡ như hoa, nơi niềm vui nở rộ và tài lộc luôn đong đầy trong mỗi nếp nhà khi xuân về Tết đến.