Lục Thủy Restaurant & Lounge
Số 16 Đường Lê Thái Tổ, P. Hoàn Kiếm, Thành phố Hà Nội
Hotline : 0908.86.8338 / 0902.79.1616
Email : contact@lucthuy.com
Khám phá ý nghĩa sâu sắc của cây quất ngày Tết trong văn hóa Việt. Bí quyết chọn cây quất đẹp "nhất dáng, nhì quả", cách chăm sóc cây tươi lâu và rước tài lộc vào nhà suốt mùa xuân.
Khi những cơn mưa xuân lây rây bắt đầu vương trên những chồi non cũng là lúc sắc vàng rực rỡ của những cây quất ngày Tết tràn ngập trên khắp các phố phường, báo hiệu một mùa đoàn viên đang về rất gần. Từ lâu, hình ảnh cây quất trĩu quả, lá xanh mướt điểm xuyết những đóa hoa trắng thanh khiết đã trở thành một biểu tượng không thể thiếu trong không gian thờ tự và tiếp khách của mỗi gia đình Việt, mang theo khát vọng về sự bình an và khởi đầu đại cát. Vẻ đẹp sum suê của cây quất không chỉ đơn thuần là trang trí, mà còn là nơi gửi gắm niềm tin của con người vào một năm mới "vạn sự như ý", nơi tài lộc và hạnh phúc luôn đong đầy.
Trong quan niệm dân gian, cái tên "quất" mang một ý nghĩa đặc biệt. Theo âm Hán Việt, từ "quất" phát âm gần giống với từ "cát" trong "đại cát đại lợi". Chính vì vậy, việc trưng bày một cây quất ngày Tết trong nhà đồng nghĩa với việc rước thêm cát tường, may mắn và những điều tốt lành cho gia chủ.
Hơn thế nữa, cây quất được coi là biểu tượng của sự trọn vẹn bởi nó hội tụ đầy đủ yếu tố "Ngũ hành" và sự sinh sôi:
- Màu xanh của lá (Mộc): Tượng trưng cho sức sống mãnh liệt, sự tươi mới.
- Màu vàng của quả chín (Thổ): Tượng trưng cho tài lộc, sự trù phú và sung túc.
- Màu trắng của hoa (Kim): Tượng trưng cho sự tinh khôi, khởi đầu thanh khiết.
- Màu đen của đất nuôi dưỡng (Thủy): Tượng trưng cho sự bền vững, cội nguồn.
- Sắc đỏ của những chiếc nơ trang trí (Hỏa): Tượng trưng cho sự may mắn, rực rỡ.
Một cây quất được coi là hoàn hảo khi sở hữu "tứ quý": có quả chín, quả xanh, hoa trắng và lộc non. Sự hiện diện đầy đủ này minh chứng cho sự truyền nối giữa các thế hệ trong gia đình (ông bà, cha mẹ, con cái) và hứa hẹn một năm mới với sự sinh sôi nảy nở, của cải dồi dào.
Việc đi chợ Tết chọn quất là một thú vui nhưng cũng là một nghệ thuật đòi hỏi sự tinh tường. Các nghệ nhân trồng cây cảnh thường đúc kết kinh nghiệm chọn quất qua câu khẩu hiệu: "Nhất dáng, nhì da, tam quả, tứ lộc".
Dáng cây (thế cây): Một cây quất ngày Tết đẹp trước hết phải có thế đứng vững chãi. Tán cây nên cân đối, tròn trịa hoặc theo các thế truyền thống như thế trực, thế thác đổ, thế tam đa. Tán không được quá thưa nhưng cũng không nên dày đặc đến mức che lấp mất vẻ đẹp của quả.
Quả quất: Đây là linh hồn của cây. Bạn nên chọn những cây có quả to, tròn, mọng nước và màu sắc tươi sáng. Một cây quất lý tưởng cần có cả quả chín vàng rực rỡ xen lẫn những quả xanh xanh, tượng trưng cho tài lộc không bao giờ cạn kiệt. Tránh chọn những cây có quả héo hoặc rụng nhiều, vì đó có thể là dấu hiệu của cây bị "đứt rễ" khi đánh từ vườn lên chậu.
Lá và chồi non: Lá quất phải xanh đậm, dày và bóng mượt. Đặc biệt, cây nhất định phải có những chồi non (lộc) đang vươn lên mạnh mẽ. Những mầm xanh này chính là biểu hiện của sức sống và những cơ hội mới trong năm sắp tới.
Hoa quất: Những đóa hoa trắng nhỏ li ti ẩn hiện sau tán lá mang lại mùi hương thanh khiết, thư thái cho căn phòng, cũng là minh chứng cho một cây quất khỏe mạnh, tràn đầy năng lượng xuân.
Nói đến cây quất ngày Tết, không thể không nhắc đến những làng nghề truyền thống lâu đời, nơi các nghệ nhân dành cả năm trời chăm chút cho từng gốc cây.
Làng quất Tứ Liên (Hà Nội): Đây được coi là cái nôi của nghệ thuật quất cảnh miền Bắc. Đất Tứ Liên phù sa màu mỡ đã nuôi dưỡng nên những cây quất có mã đẹp, quả bền. Những năm gần đây, các nghệ nhân Tứ Liên đã nâng tầm cây quất lên thành những tác phẩm nghệ thuật như "quất bonsai", "quất bình", hay độc đáo nhất là "quất linh vật" (trồng cây trong bình gốm hình con giáp của năm đó). Những tác phẩm này giúp tiết kiệm không gian cho những căn hộ hiện đại, mang tính thẩm mỹ cực cao.
Quất Hội An (Quảng Nam): Ở miền Trung, quất Hội An nổi tiếng với dáng vẻ tự nhiên, thân cây vươn cao, quả to và đều tăm tắp. Người dân nơi đây thường ưa chuộng những cây quất cao lớn để đặt tại sân nhà hoặc trước cổng, tạo nên một diện mạo bề thế cho gia đình.
Sự sáng tạo của các nghệ nhân đã giúp cây quất thoát khỏi những dáng vẻ truyền thống đơn điệu, trở thành một phần của kiến trúc nội thất sang trọng, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người chơi cây cảnh hiện đại.
Sau khi đã chọn được một cây ưng ý, việc chăm sóc để cây luôn giữ được vẻ rực rỡ trong suốt 15-20 ngày Tết là điều vô cùng quan trọng.
- Kỹ thuật tưới nước: Cây quất rất "nhạy cảm" với nước. Bạn không nên đổ quá nhiều nước vào gốc cùng một lúc vì dễ gây thối rễ. Thay vào đó, hãy dùng bình xịt để phun sương lên tán lá mỗi ngày từ 1-2 lần. Việc này vừa giúp lá luôn xanh mướt, vừa giúp quả không bị héo và rụng. Chỉ tưới nhẹ vào gốc khi thấy mặt đất đã khô.
- Ánh sáng và độ thông thoáng: Nên đặt cây ở nơi có ánh sáng tự nhiên nhẹ, tránh đặt quá gần bếp lò hoặc trực tiếp dưới luồng gió của máy điều hòa. Nếu không gian trong nhà quá tối, buổi tối bạn nên bật thêm đèn led trang trí để cây thực hiện quá trình quang hợp nhẹ.
- Chăm sóc sau Tết: Một sai lầm phổ biến là vứt cây sau khi hết Tết. Thực tế, bạn có thể tái sử dụng cây quất ngày Tết cho năm sau. Hãy cắt bỏ hết quả và 1/3 tán lá, sau đó trồng cây ra vườn đất thịt hoặc thay chậu lớn hơn với đất trộn phân hữu cơ. Với sự chăm sóc đúng cách về phân bón và tưới tiêu, cây sẽ lại ra hoa, kết trái và sẵn sàng đón một mùa xuân mới cùng gia đình bạn.
Trải qua bao thăng trầm của thời gian và sự thay đổi của các xu hướng giải trí hiện đại, hình ảnh cây quất ngày Tết vẫn vẹn nguyên giá trị, là nhịp cầu nối liền quá khứ và hiện tại trong tâm thức của mỗi người dân Việt. Sắc vàng của quất chín hòa quyện cùng sắc xanh của lá và trắng của hoa đã dệt nên một bức tranh xuân ấm áp, tràn đầy sức sống và hy vọng về một tương lai tươi sáng. Dù đi đâu về đâu, chỉ cần nhìn thấy sắc quất vàng rực rỡ trên những chiếc xe chở mùa xuân vào phố, ta lại thấy lòng mình rộn ràng, bình yên và biết rằng Tết đã thực sự gõ cửa mọi nhà.
